2

SÖZÜN BAŞI
Dilin bilimsel ve kültürel birikimleri geniş halk kitlelerine yayma,  koruma ve gelecek nesillere taşıma gibi önemli görevleri vardır. Ayrıca, dil, kavramlarla, terimlerle ve deyimlerle bilimsel ve kültürel değişme ve geliş­meleri hem açıklar hem de kaydeder. İnsanlar, düşündükçe kavramlar ve terimler oluşturur, Kavramlar oluşturdukça bilimsel olayları yorumlama ve açık­lama da kolaylaşır ve düşünce ufku genişler,
 Elbette, bu ilişki çok yönlüdür: "Kültür denilen ortak paydanın aslî unsuru dildir" (Tural 1997). Kültür, "Bir toplumun üyeleri arasında paylaşılan, devredilen ve bir değişim süreci içinde bulunan öğrenilmiş dav­ranış kalıpları ile bu kalıpların ürünlerinin oluşturduğu bir yaşam biçimi­dir" (Tezcan 1993:159). Bu yaşam biçiminin gelecek nesillere taşınmasında dil, önemli bir araçtır. Dil insanların yaşayış ve düşünce biçimlerinin bir­birlerine benzeşmesinde önemli rol oynar. "Aynı geçmişi ve şimdiki zamanı paylaşan, aynı kaideleri bölüşen; dil -anlaşma vasıtası ve edebiyat- gele­nek, görenek bakımından benzeşen insanların meydana getirdiği hayat tarzı, bir kültürdür" (Tural :1997). Bu hayat tarzında bölüşülen her unsur esas ifadesini dilde bulur.
Tarih boyunca ve günümüzde farklı söyleyişlerde, farklı seslerde ve farklı yapılarda da olsa bütün insanlar tarafından anlaşma amacıyla kul­lanılan dil; düşüncenin, kültürün ve davranışların oluşmasında, gelişme­sinde, naklinde, korunmasında ve düzenlenmesinde kullanılan önemli bir araçtır. Dil bu işlevselliğini konuşma ile sağlar, yazıyla kaydeder. Yazı, milletin kıymetli evraklarının sakladığı bir kasa gibidir. 
Dil, yaşama biçimini, kültürü ve halkın düşüncelerini yansıtır. (De Madariaga (Madaric)(Turhan 1983: 31-32)'e göre halkın dili, o dili konuşan halkın kültürünü ortaya çıkaran anahtardır.
Dil, bilim ve kültür alanındaki buluşları ve gelişmeleri koruma göre­vini üstlenmiştir. Bu yönüyle dil toplumun hafızasıdır. Bu hafıza, sözlü ve yazılı olmak üzere iki yönlü çalışır. Sözlü hafızada yer alan bilimsel ve toplumsal birikimler zamanla değişebilir veya unutulabilir. Başka bir söy­leyişle ortaya ilk konuş biçimini koruyamayabilir. Fakat, yazıyla kayde­di­len bilgiler ve kültürel değerler ilk yazıldığı zamanki biçimiyle korunur. Sonraki nesiller, bu birikimleri, yeni birikimlerle zenginleştirir ve yeni­den yazıya geçirir. Böylece her nesil bir önceki nesilden devraldığı kültü­rel ve bilimsel mirası zenginleştirerek sonraki nesle devreder. Buna göre, günümüzde ulaşmış olduğumuz bilimsel ve kültürel seviye, geçmişten geti­rilen bilgi ve birikimlere dayanır. Geçmişte kazanılmış olan biri­kimler yazılı hâle getirilmemiş olsaydı, her nesil, birçok konudaki bilgi ve birikimleri yeniden tecrübe ve keşfetmek zorunda kalacaktı. Bu ba­kımdan yazı dili, bilimsel ve kültürel birikimlerin hem yayılmasında hem de korunmasında çok önemlidir.
Nitekim yazının icadından önce yaşamış toplumlar ve onların yaşa­yış biçimleri hakkında yeterli bilgilere sahip değiliz. Günümüzde ortaya konular yazılı eserler de gelecekte yaşayacak insanlara bırakılacak önemli miraslardan biridir.
Bireysel olarak duygu ve düşüncelerimizi yazarak saklarız. Yazıya geçirilen bu duygular ve düşünceler hem günümüzde hem de gelecekte in­sanlar tarafından okunur ve onlara yeni görüşler kazandırır.
Günümüzde kaydedilen bilimsel ve kültürel buluşların ve görüşlerin nesilden nesle aktarılmasında yazı, en önemli kalıcı unsurlardan biridir.
Kısaca dil, insan ve toplum varlığının ayrılmaz bir parçasıdır.

Saygılarımla.                                       21.06.2017

Dr. Nusret Alperen



Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Resim
9 2. OKUMANIN PSİKOBİYOLOJİK TEMELLERİ Okula başlayan çocuklar, altı-yedi yaşlarındadırlar. Bu yaş­taki çocuklar, nesneleri bütünüyle algılar. Bu bütünsel algıya toptan algılama da denir.  Buna göre belirli yaşlara kadar çocuklar bir nesneyi veya olayı ayrıntılarıyla değil bütünüyle görürler ve algılarlar. Harfler ve heceler kelimelerin, keli­meler de cümlenin parçalarıdır. Bu yaş çocukları belirli bir eğitim görmedikçe veya belirli bir zihinsel olgunluk düzeyine gelmedikçe cümleyi oluşturan kelimeleri, heceleri ve harfleri onun bir parçası gibi algılayamazlar. Bir yazıyı okurken göz, yazı üzerinde kayarak değil, sıçrayarak ilerler. Buna göre, bir kelimeyi meydana getiren harfleri teker teker görmeyiz.  Gözün sıçrama alanında bulunan her şey bir bütün hâ­linde görür ve algılanır. Baktığımız bir şeyin çoğu zaman ayrıntılarını görmeyiz. Örne­ğin bir yazıdaki bir harf eksikliğini fark etmeyebiliriz. Çünkü zihin yazının seslendirme alanına giren bölümünü bütünü ile algı...
Devamı
3 İnsanlar niçin farklı diller konuşur? Allah, Hz. Âdemi yarattıktan sonra meleklerden, ona secde etmelerini istedi. Sonra da orada bulunan varlıkların adlarını sordu. Melekler “Biz , sizin bize öğrettiğinizden fazlasını bilemeyiz.” diyerek bu şeylerin adlarını bilmediklerini söyledi. Bunun üzerine Allah, Hz. Âdem’e oradaki şeylerin adlarını öğretti. Böylece İslâm inancına göre dil ve bilgi ortaya çıktı. Allah, insanların ilk öğretmenidir. Bunun için öğretmenlik tanrı mesleği olarak ifade edilir. Şu soru sorulabilir: Öyle ise insanlar, niçin ayrı ayrı dil konuşmaktadır? Dil farklılıkları, değişik sebeplerle oluşmuştur. Bunlardan önemli olanlardan bazılarını üzerinde durabiliriz. İnsanlar çoğaldıkça farklı coğrafyalara dağıldı. Farklı coğrafî bölgelere yerleşen insanlar doğadan farklı izlenimler elde etti. Örneğin çölde, ormanlık yerlerde, deniz kenarında yaşayanların vs. doğa algıları farklı farklı oluştu.  Her topluluk kendisine göre yaşama biçimi belirledi. Elde etti...
Devamı
6 4. DİL-DAVRANIŞ İLİŞKİSİ İnsa­noğlu dünyaya gelirken konuşma yeteneği ile doğar. An­cak hangi dili konuşacağını içine doğduğu çevre tayin eder. Başka bir söyleyişle çocuk, içine doğduğu kültürün dilini öğrenir . Böylece, kendi kültürünün değerlerine ve kavramlarına uygun dav­ranışlar geliştirir. Bir dil öğrenmek, yeni davranışlar kazanmak demektir. Çocuklara nesneleri nasıl öğretirsek, onlar da bu nesnelere  karşı o şekilde vaziyet alırlar. Örneğin, fareden korkan annesini gö­ren kız, fa­reye karşı korkulacak bir nesne imiş gibi tepki gösterir. Argo dili kullanan çevrelerde davranışların kaba olduğu ko­layca görülür. Bu durum, kelime ve kavramlar istikametinde bir va­ziyet alışını ve davranışların dile olan yönlenişini belirler. Başka bir söyleyişle kabalık, konuşulan dille ilgilidir. [1] Kullandığımız kelimeler, bir taraftan iç dünyamızı yan­sıtırken öte yandan davranışlarımızı belirler. Öfkelenmeye başlayan bir kim­senin ses tonunun gittikçe sertleşmesi gibi. Genel...
Devamı